Het kind van de rekening
Als het aan de vakbond FNV ligt, wordt het een hete zomer. De huidige voorzitter Hans Spekman zit nauwelijks in het zadel of hij roept Nederland op tot actie om de voorgenomen bezuinigingen te voorkomen. De regering wil de AOW-leeftijd verhogen, de ww-looptijd terugbrengen tot 1 jaar en de instroom op de arbeidsongeschiktheid tegengaan door onder andere de uitkeringen te verlagen. Daarnaast zijn er nog de aangekondigde bezuinigingen op de zorg, met name op de Wmo.
De Wet maatschappelijke ondersteuning is bedoeld om burgers zo lang mogelijk thuis te laten wonen. Eén van de voorzieningen is de huishoudelijke zorg. Zoals het er nu naar uitziet wordt die met ingang van 2029 geschrapt. Voor Helmond betekent dit dat ruim 2.500 cliënten hun hulp verliezen en zorgmedewerkers hun baan kwijtraken. Het werk blijft wel liggen. Wie geld heeft regelt zelf een poetshulp, wie geen geld heeft moet maar kijken of er een mantelzorger te vinden is die hulp wil bieden. Zo niet, dan liggen vervuiling en verwaarlozing op de loer.
Maar er wordt nog meer geschrapt. Inwoners met een Wmo-voorziening (huishoudelijke hulp, rolstoel, begeleiding, traplift, etc.) betalen nu het maximale tarief van € 21,80 per maand. Dat geldt voor alle inwoners. De hoogte van het inkomen is niet van belang. Degenen die onder de Helmondse bijstandsnorm vallen, betalen niets. Dit is een besluit van ons stadsbestuur geweest met het doel ongelijkheid te voorkomen, want iedereen heeft immers recht op zorg. Dit zogenaamde abonnementstarief (€ 21,80) verdwijnt in 2028. Dan wordt een inkomensafhankelijk tarief ingevoerd dat kan oplopen tot € 385,-- per maand. Beide maatregelen worden door Den Haag opgelegd en de gemeenten, die verantwoordelijk zijn en blijven voor de uitvoering van de Wmo, moeten maar zien hoe ze dit gaan oplossen.
De FNV komt nu landelijk in actie met Spekman, oud-fractievoorzitter van de PvdA in de Tweede Kamer, voorop. In 2025 liet de vakbond in Helmond al van zich horen toen de gemeente het aantal zorgverleners huishoudelijke ondersteuning van 20 terugbracht naar 5. Voordat deze organisaties een contract kregen werden er hoge kwaliteitseisen gesteld. Van medewerkers werd verlangd dat zij een oogje in het zeil zouden houden op het welzijn van de cliënten. Dat betekende een taakverzwaring. De bond vroeg ook aandacht voor de geplande wijzigingen in de contracten met de zorgaanbieders van individuele begeleiding. Daar zouden door het terugbrengen van het aantal aanbieders van 90 naar 20 grote problemen ontstaan voor de zorgnemers. Die zouden immers hun vaste vertrouwenspersoon kunnen verliezen. De gemeente heeft dit toen ingezien en op dit gebied geen veranderingen doorgevoerd. Een wijs besluit!
Als clientondersteuner en FNV-kaderlid heb ik deze processen van dichtbij meegemaakt. Het is een intensief traject geweest voor alle betrokkenen. De behaalde resultaten komen nu door het verder dichtdraaien van de geldkraan voor de gemeente Helmond in gevaar. Ons nieuwe college van burgemeester en wethouders dat deze week aantreedt en onze gemeenteraad staan voor een grote opgave. Zij moeten compenseren wat de landelijke overheid heeft bedacht om de financiën op orde te houden. Zoals het er nu naar uitziet wordt de ‘burger’ het kind van de rekening. De kwaliteit van zorg en de rechten en mogelijkheden van cliënten, werknemers en mantelzorgers komen onder grote druk te staan. In Helmond kunnen we dat als stad, als samenleving niet alleen oplossen. Het is daarom goed dat de vakbeweging zich opnieuw roert en heel Nederland mobiliseert.