In vervolg op vorige week. Niet alleen in Helmond, overal in Nederland, wereldwijd, staren erg veel mensen zich als het ware ‘blind’ op allerlei beeldschermen en menen dat ze daar voor hun leven het essentiële kunnen vinden. (Om over AI nog maar te zwijgen…)
Op die beeldschermen menen mensen andere mensen, zoals zij te treffen. Maar zoals inmiddels steeds meer duidelijk wordt, is het onecht wat er op die schermen te zien is en vaak ook nog schadelijk voor de menselijke samenleving. Of zoals Simon van Teutem het vorige week op 6 mei in de Volkskrant stelt: ‘Het probleem is niet enkel dat mobieltje, maar de sociale wereld die erin wordt samengeperst.’ Hij heeft het met name over kinderen die door smartphones ongelukkig worden. Daarbij wordt door hem de bestseller ‘The Anxious Generation’ van sociaal psycholoog Jonathan Haidt aangehaald, waarin te lezen valt hoe massaal menselijk contact vervangen wordt door interacties via een scherm.
Misschien denkt u nu: wat heeft dit allemaal met Helmond, met zoals het in Helmond toegaat te maken? En hoezo is dit nu het vervolg op die twee regels van Leo Vroman over wat wél en geen vriendelijkheid is?
Nou kijk, ik kom hierop terwijl ik nadenk over waarom ik zo aan Helmond hang. De belangrijkste reden daarvoor is voor mij nog steeds te vinden in wat er in het Helmondse leven decennia terug zo hartverwarmend was. Nu kom ik dat in Helmond nog steeds tegen, maar wel beduidend minder. En dat komt ook omdat via een scherm je mensen niet meer écht tegenkomt, wat het contact verschraalt. En dan versplintert er iets in een samenleving, En vervolgens valt die dan meer en meer uit elkaar. Ook in Helmond! Het gevolg van die situatie is, dat het veel makkelijker is om je niets meer van anderen aan te trekken. Als een ander niet werkelijk voor je staat, dan kun je je veel makkelijker onttrekken aan wat voor die mens van belang is. (De filosoof Levinas zei: het gelaat van de ander verplicht je tot menselijkheid.)
En dit nu heeft weer betrekking op hoe mensen zich opstellen, die de stad willen besturen. Op hoe zij denken dat dat moet gaan. Deze mensen, die in de aanloop naar de verkiezingen alsmaar hun gezicht laten zien. Dan blijft steeds de vraag: hebben zij wel écht belangstelling voor de Helmondse samenleving, voor zoals Helmond in wezen is? Willen zij echt de stem zijn van juist de mensen die niet goed in staat zijn om te laten weten hoe zij willen dat ‘iets’ in Helmond zou moeten gaan? Gaat het erom hen écht te vertegenwoordigen? Want iets van bovenaf opleggen (zoals bijvoorbeeld die vroegere CEO van ASML, riant wonende in Oerle, dat zo dwingend doet), overleg voeren met projectontwikkelaars enzovoorts, dat is niet: alsmaar de tijd nemen om AANDACHTIG en RUSTIG met Helmondse mensen te praten, te luisteren naar wat voor hen goed is EN DAN DAARVAN UITGAAN.
En er is nog iets van belang! Als je zelf een situatie al meemaakte, dan weet je beter hoe iets kan gaan, dan iemand die enkel meent er iets over te kunnen zeggen zonder het ervaren te hebben.
Wat is waar en wat is ‘lege praat’, enkel gericht op eigen voordeel. Juist dan geeft het écht contact hebben met iemand houvast. Je kunt dan merken of iemand zomaar wat kletst. Ik bedoel: even snel een praatje houden omdat iemand iets van je nodig heeft, dat is eigenlijk net zoiets als een reclamefilmpje op een scherm. Écht contact is dat je bij elkaar betrokken bent, dat de ander ertoe doet. Dan doet het er ook toe wat die ander eerder ervaren heeft, weet van het leven. Verder is het niet wijs, lijkt mij, om juist dat wat men eerder anderen fout zag doen en waar men zich toen aan ergerde, om juist dát nu zelf precies zo te gaan doen…
Volgende week verder.