Vrijheid als opdracht
Op 4 mei verzamelden vele Helmonders zich in het Hortensiapark om samen te herdenken. Terwijl we schuilden onder paraplu’s en het water langs de kapel stroomde, kroop er een knagende vraag omhoog: komt de essentie van dit moment bij iedereen wel echt binnen?
De polarisatie die het hele jaar door onze stad en mijn eigen tijdlijn snijdt, stond ongevraagd naast me te herdenken. Het voelde voor mij als een pijnlijke paradox. Ik stond daar om de vernietigende kracht van uitsluiting te herdenken, terwijl ik dagelijks zie hoe het ‘wij-tegen-zij’ denken weer de overhand krijgt. Juist in onze multiculturele stad, die ik zo waardeer om haar diversiteit, schuurde dat. Want vrijheid is pas echt iets waard als iedereen in Helmond veilig is, of je nu een keppel draagt, een hoofddoek draagt of de hand van je partner vasthoudt. Ik wil in een stad wonen waar we elkaar niet laten vallen op basis van afkomst, geloof of geaardheid.
Het verhaal van de jongeren over de Amerikaanse soldaten maakte veel indruk op mij. Ze vertelden over de mannen die de oceaan overstaken om ons land te bevrijden van het fascisme, terwijl ze in hun eigen thuisland niet eens naast een witte landgenoot in de bus mochten zitten. Een bittere ironie. Deze soldaten gaven hun leven voor een vrijheid die voor henzelf een onvervulde belofte bleef. Dat deze boodschap juist van de jongeren kwam, gaf me een onverwachte vlaag van hoop. Het laat zien dat de nieuwe generatie niet alleen de geschiedenis kent, maar ons ook scherp houdt op de blinde vlekken van nu. Ik hoopte vurig dat de toehoorders de link met vandaag legden. Begrepen we met zijn allen dat de strijd van die soldaten nog steeds niet is gestreden? Dat vrijheid waardeloos is als we toelaten dat racisme, antisemitisme of uitsluiting op basis van wie je bent weer normaal wordt gevonden?
Herdenken is geen passieve handeling, een ritueel van 2 minuten, maar een loodzware verantwoordelijkheid. De vrijheid die die soldaten ons gaven was geen cadeau maar een opdracht om te bewaken. De echte test voor onze beschaving vindt niet plaats tijdens de ceremonie in het Hortensiapark, maar morgen op de Markt, bij de koffieautomaat en in de raadzaal. De herdenking begint pas echt als we het park weer uitgelopen zijn. De vraag is niet alleen of we de boodschap hebben gehoord, maar wat we er morgen mee doen.
Lonneke Maráczi
Fractievoorzitter SP Helmond