De vijf Repaircafés van Helmond

HELMOND In het kader van milieu en duurzaamheid scheiden we al jarenlang ons afval om tot een betere recycling van grondstoffen te komen. Sinds een jaar of 10-15 ontstonden er

Door: Marc de Jong

overal repaircafés in Nederland, die tot doel hebben defecte apparatuur te herstellen zodat deze een tweede leven krijgen. In Helmond hebben we maar liefst vijf repaircafés.

De eerste die ik bezocht was het repaircafé in de Rijpelberg. Ik word enthousiast ontvangen door Johan in een oud schoolgebouw tegenover de Jumbo supermarkt. Johan vertelt: ‘’Ja, we hebben hier een prachtige locatie, ruim genoeg en goed voor iedereen te bereiken. 9 september hebben we klein feestje, want dan bestaan we 10 jaar. We zijn het oudste repaircafé van Helmond. We werken met een team van 8 mensen en meestal krijgen we per dag 20 mensen aan de deur met een reparatieverzoek.’’ Er komt iemand met een fiets binnen met een lekke band, twee medewerkers gaan met de fiets gelijk aan de slag; de band wordt direct hersteld, klaar terwijl u wacht, zullen we maar zeggen. Johan omschrijft de sfeer als een gezellige boel. Hij vertelt verder: ‘’We repareren kleine huishoudelijke apparaten, we hebben hier een klokkenmaker, iemand voor de computerapparatuur en anderen die fietsen repareren. Mensen uit heel Helmond weten ons hier te vinden, maar ook uit Bakel en Lieshout. Reparatie kost niets, we werken met een fooienpot waar klanten iets in kunnen stoppen. Nee, subsidie krijgen we niet, de mensen die repareren doen het vanuit hun passie en hun geloof in het hergebruiken van apparaten.’’

Het volgende adres is Repaircafé KBO Sint Lucia in de muziekzaal in de Geseldonk. Ik word vriendelijk door Johnny thuis ontvangen voor het interview. ‘’Wij zijn een groep van 15 gedreven mensen die repareren. We bestaan sinds 2017. Het meeste wat we repareren zijn huishoudelijke apparaten, zoals in elk repaircafé, maar we repareren hier ook gereedschap, we slijpen messen en repareren ook naaimachines. Kleding repareren doen we ook.’’ Johnny doet samen met iemand anders de elektronica, want hij is elektrotechnicus, zo heeft iedereen zijn eigen vakgebied. Op sommige reparaties kunnen mensen wachten, omdat dat eenvoudige reparaties zijn en anders kunnen ze het later ophalen. ‘’Soms nemen we een apparaat mee naar huis om daar verder te repareren zodat het eerder klaar is. We vragen geen bijdrage, deze is vrijwillig.’’ Verder vertelt Johnny dat de elektronica de laatste jaren erg is veranderd. ‘’Het is veel moeilijker open te krijgen, het wordt steeds meer een uitdaging de apparatuur te openen. Dat lukt ons meestal wel, maar kost meer tijd. De Europese Unie is bezig met een nieuwe wet wat betreft het repareren van apparaten.’’ Later daarover meer.

Het volgende repaircafé die ik bezoek is in Helmond-Noord in voormalig buurthuis de Terp. Zij bestaan nu 4 jaar. Ik word vriendelijk ontvangen door Gijs die hier de scepter zwaait en zie dat er 3 reparateurs rond een koffiemachine staan die gerepareerd dient te worden. ‘’Ja,” zegt Gijs, “met name huishoudelijke apparaten doen we hier, zoals in elk repaircafé. We repareren van alles; van elektrische weegschalen tot fietsen. Nee, elektrische fietsen repareren we niet, die techniek gaat ons boven de pet, daarvoor moeten de mensen bij hun fietsenmaker zijn. Het loopt nog geen storm bij ons, maar mensen weten ons steeds beter te vinden. Het leukste wat we ooit gerepareerd hebben? Dat was een speelgoed-carrousel voor kinderen. Wij repareren kosteloos, mensen dienen alleen de onderdelen te bekostigen.’’

Het is een drukte van belang bij mijn vierde bezoekadres: Repaircafé Stiphout. Ik word vriendelijk ontvangen door Jan en krijg een kleine rondleiding. Ze hebben hier een ruimte in Huiskamer de Ark. Ze beschikken over een groot team: 16 reparateurs staan klaar om spullen te repareren verdeeld over de dagen. Niet alleen huishoudelijke apparaten. ‘’We hebben ook iemand die klokken repareert. Verder is er een computerhoek geïnstalleerd, hier kan men met vragen over mobiele telefoon, computer en laptop terecht. Verder is er nog de afdeling naald en draad, hier wordt kleding hersteld.’’ In 2019 zijn ze hier gestart en het is er vaak erg druk. Op kleine reparaties kan worden gewacht, grotere reparaties kosten meer tijd en als de reparatie echt tijdrovend wordt gaat de reparateur er thuis verder mee aan de slag. Jan vertelt dat ze inmiddels veel ervaring hebben met ingewikkelde koffiemachines. Jan vertelt verder: ‘’Het fijne van een repaircafé is dat we het milieu ontlasten, de technische mensen kunnen weer nuttig bezig zijn, hun talenten laten zien en het is een gezellig wijkevenement waarbij je weer nieuwe mensen ontmoet. We werken met een fooienpot, maar iets geven is niet verplicht.’’ Jan zegt verder dat ze nog een technisch iemand kunnen gebruiken.

Bij het laatste adres, Repaircafé Oost, hebben ze het zo druk dat een interview even niet uitkomt. Goed te horen dat dit adres zo goed draait en dat veel mensen dit adres weten te vinden voor reparatie voor hun spulletjes.

Europese wet op hergebruik in de maak

De Europese Unie werkt momenteel aan wetgeving die recht op reparatie moet waarborgen. Europa wil af van de huidige wegwerpmaatschappij en toe naar een meer circulaire economie. In de nieuwe wet moeten reserve-onderdelen langer beschikbaar zijn, moet apparatuur zo gemaakt worden dat het makkelijker te repareren is en moeten de fabrikanten informatie geven hoe apparaten te repareren. Maar zover is het dus nog niet.

Gegevens repaircafés Helmond

Repaircafé Rijpelberg: Groningenhof 4, Facebook: repaircaferijpelberg

Repaircafé KBO Sint Lucia: de Geseldonk (Cederhoutstraat 44), www.kbo-sintlucia.nl

Repaircafé Noord: de Terp, Breitnerlaan 5

Repaircafé Stiphout/Warande de Ark: repaircafestiphout@gmail.com

Repaircafé Oost: Evertsenstraat 19.